Sezon zbierania jagód w Islandii to magiczny czas, gdy wiejskie krajobrazy rozkwitają kolorami i smakami. Od późnego lata do wczesnej jesieni dzikie tereny są obsypane dojrzałymi, soczystymi jagodami, których poszukują zarówno miejscowi, jak i turyści. Dzięki unikalnemu klimatowi i wyjątkowej geografii Islandii, różnorodne dzikie jagody doskonale się tu rozwijają – od borówek, przez jeżyny, aż po dzikie truskawki.
Ta wieloletnia tradycja zbierania jagód doskonale wpisuje się w filozofię Slow Food Movement – ludzie harmonijnie dzielący krajobraz i jego zasoby, zrównoważone zbieranie plonów natury w rytmie zgodnym z ziemią i jej naturalnym cyklem.
Borówki: Medyczna perła Islandii
Borówki (Vaccinium myrtillus) to małe, ciemne jagody rosnące na krzewach blisko spokrewnionych z borówką amerykańską. Krzewy te wyróżniają się jaśniejszymi gałązkami, drobno ząbkowanymi liśćmi oraz czerwonkawo-zielonymi lub różowo-czerwonymi kwiatami. Te ciemniejsze i mniej słodkie od typowych borówek owoce dojrzewają pod koniec lata na całym terenie Islandii. Dobrze rosną w lasach, zagłębieniach i wrzosowiskach, często pojawiając się obficie w obszarach z dużymi zimowymi opadami śniegu.
Borówki są najbardziej obfite w północnych regionach Islandii, rzadziej spotykane na południu, choć regularnie tam występują. Są ulubioną jagodą wielu Islandczyków, a rodziny często mają swoje specjalne miejsca do zbierania, które starają się utrzymać w tajemnicy przed innymi.
Z historią użytkowania leczniczego sięgającą ponad tysiąc lat, borówki zyskały szczególną sławę podczas II wojny światowej, gdy brytyjscy piloci stosowali je, aby poprawić nocne widzenie. To zapoczątkowało szersze badania nad ich korzystnym wpływem na zdrowie oczu. Dziś są powszechnie stosowane jako suplement diety ze względu na wysoką zawartość antyoksydantów, które wspomagają układ odpornościowy, zmniejszają ryzyko chorób serca i opóźniają procesy starzenia się skóry.
Borówki były tradycyjnie stosowane w leczeniu różnych dolegliwości, w tym biegunki, chorób oczu, żylaków i bólów gardła. Stosowano je również zewnętrznie do leczenia ran i innych problemów skórnych. W istocie, borówki są małym, ale potężnym naturalnym lekarstwem głęboko zakorzenionym w islandzkich i europejskich tradycjach.
Borówki amerykańskie: Mały, ale potężny uzdrowiciel
Dojrzałe borówki amerykańskie (Vaccinium uliginosum) są ciemnoniebieskie na zewnątrz i zielonkawe wewnątrz, z bezbarwnymi, lecz aromatycznymi sokami. Liście krzewów borówki amerykańskiej charakteryzują się zróżnicowanym kształtem i formą. Kwiaty skupione są blisko szczytu pędów z poprzedniego roku. Krzewy borówki amerykańskiej można znaleźć na terenie całego kraju, zwłaszcza w terenach podmokłych i wrzosowiskach. Kwitną od maja do czerwca i zazwyczaj dorastają do wysokości 10-30 cm.
Czas dojrzewania jagód zależy głównie od warunków pogodowych, jednak podobnie jak inne islandzkie jagody, zazwyczaj nie osiągają pełnej dojrzałości przed połową sierpnia. Jagody, liście i korzenie tych roślin były cenione za właściwości chłodzące i ściągające. Tradycyjnie stosowano je do leczenia szkorbutu, gorączki i biegunek. Wierzono również, że sproszkowany korzeń posypany na ropiejące rany przyspiesza proces gojenia.
Borówki amerykańskie można znaleźć niemal wszędzie na wyspie, a niektóre obszary są szczególnie bogate w te owoce. Występują nawet w popularnych miejscach turystycznych, takich jak Park Narodowy Þingvellir.
Dzikie truskawki: Ulubione przysmaki ptaków
Dzikie truskawki (Fragaria vesca) to wytrzymałe, niskie rośliny rosnące na całej Islandii, szczególnie na południowo-wschodnich, dobrze zalesionych stokach. Mogą produkować znaczne ilości jagód w ciepłych, osłoniętych miejscach. Ich liście są trójlistkowe, ząbkowane, ze srebrzystym spodem, a białe kwiaty kwitną od czerwca do późnej jesieni. Pod koniec lata na tej samej roślinie można znaleźć zarówno kwiaty, jak i dojrzałe owoce.
Owoce zwykle są niewielkie, ale te, które mają dostęp do dużej ilości słońca, mogą osiągnąć większe rozmiary. Niestety, ptaki często zjadają je zaraz po dojrzeniu. Dzikie truskawki rosną głównie na nizinach, rzadko powyżej 350 metrów nad poziomem morza, i rozprzestrzeniają się poprzez rozłogi. Dobrze rosną na przepuszczalnej, umiarkowanie żyznej glebie i tolerują częściowe zacienienie, choć może to ograniczyć produkcję owoców.
Dzikie truskawki są rodzime dla półkuli północnej, w tym Islandii, i należą do rodziny różowatych (Rosaceae).
Jeżyny: Arktyczna jagoda Islandii
Jeżyny to owoce rośliny znanej jako krzak jeżynowy (Empetrum nigrum), szeroko rozpowszechnionej w regionie arktycznym, głównie na północ od 60 równoleżnika. Ta wyjątkowo odporna roślina dobrze radzi sobie również w wysokogórskich obszarach położonych dalej na południe. Ptaki z łatwością rozprzestrzeniają nasiona jeżyn, przyczyniając się do rozpowszechnienia rośliny na całym obszarze arktycznym.
W Islandii krzaki jeżynowe należą do najbardziej powszechnych roślin i można je znaleźć niemal wszędzie, szczególnie na otwartych, wyeksponowanych terenach, rzadziej w miejscach osłoniętych. Krzak jeżynowy występuje w dwóch podgatunkach:
- Pierwszy, ssp. nigrum, rośnie tylko na terenach nizinnych i ma eliptyczne liście, błyszczące i sztywne od góry, z małymi różowymi, czasem białymi, żeńskimi kwiatami.
- Drugi, ssp. hermaphroditum, ma liście nieco przypominające igły jodły, matowe i bardziej miękkie. Posiada kwiaty obupłciowe i często rośnie wysoko w górach.
Zbieranie jagód w Islandii
Zbieranie jagód w Islandii jest dostępne dla wszystkich i zgodne z tzw. „prawem do zbiorów” (isl. almannaréttur), które pozwala na korzystanie z darów dzikiej przyrody pod warunkiem poszanowania środowiska naturalnego i własności prywatnej. To doskonała okazja, aby spędzić czas na świeżym powietrzu, nacieszyć się pięknem islandzkiej przyrody i zebrać coś pysznego do bezpośredniego spożycia lub przetworzenia na konfitury, soki czy wypieki.
Podsumowanie
Sezon zbierania jagód w Islandii to znacznie więcej niż tylko zbiór owoców – to tradycja, forma rekreacji i źródło zdrowia w jednym. Jeśli planujesz pobyt na wyspie pod koniec lata, koniecznie zabierz ze sobą pojemnik i wybierz się na spacer po jagody. Zarówno smak tych naturalnych przysmaków, jak i całe doświadczenie ich zbierania są po prostu bezcenne!
źródło: https://yourfriendinreykjavik.com/its-berry-picking-season/